13 grudnia 1981 roku w niedzielę o godzinie 6.00 gen. Wojciech Jaruzelski oznajmił w przemówieniu, które było transmitowane przez radio i telewizję, o wprowadzeniu stanu wojennego. Tzw. Wojskowa Rada Ocalenia Narodowego (WRON) przejęła pełnię władzy na terytorium Polski. Na jej czele stanął gen. Jaruzelski. Należy stwierdzić, iż WRON nie mieściła się w ówczesnym porządku konstytucyjnym PRL. Jej powstanie i dekrety zatwierdzili członkowie Rady Państwa (przy sprzeciwie Ryszarda Reiffa ze Stowarzyszenia "PAX"), mimo iż trwała sesja Sejmu. W dniach poprzedzających stan wojenny w Gdańsku obradowała Komisja Krajowa NSZZ "Solidarność". Większość działaczy związkowych, zlekceważyło sygnały o ruchach wojska i milicji.
Przygotowania do internowania członków opozycji rozpoczęto jeszcze w 1980 r., najstarsza z zachowanych list osób przewidzianych do internowania nosi datę 28 października 1980 r. Na potrzeby stanu wojennego utworzono 52 ośrodki internowania/odosobnienia.

 

    Operacja "Jodła", czyli akcja internowania rozpoczęła się 12 grudnia po godzinie 23.00, jeszcze przed formalnym wprowadzeniem stanu wojennego przez Radę Państwa PRL. Już pierwszej nocy internowano ponad 3 tys. osób, w tym niemal wszystkich członków Komisji Krajowej NSZZ "Solidarność". Internowania udało się uniknąć jedynie nielicznym przywódcom, byli to m.in. Zbigniew Bujak, Władysław Frasyniuk, Bogdan Lis, Mieczysław Gil. W okresie stanu wojennego wydano 10 132 decyzji o internowaniu w stosunku do 9 736 osób. W miejscach odosobnienia przebywało równocześnie maksymalnie - według danych Ministerstwa Sprawiedliwości - 5128 internowanych, w tym 313 kobiet (stan z 21 grudnia 1981 r.). Internowania objęły nie tylko przywódców i doradców NSZZ "Solidarność", ale również działaczy innych niezależnych organizacji społeczno-politycznych (NZS, NSZZ RI, KIK, KPN, ROPCziO i in.) oraz niektórych członków PZPR zaangażowanych w "struktury poziome". Internowano też (w celach propagandowych) byłych przywódców partii i państwa z Edwardem Gierkiem na czele.  
Wraz z łagodzeniem rygorów stanu wojennego liczba ośrodków odosobnienia ulegała zmniejszeniu. Zwalniano też ich "pensjonariuszy", wykorzystując ten fakt skwapliwie w celach propagandowych oraz dla skłócenia opozycji. Internowanych próbowano poddać "reedukacji". Najbardziej opornych trzymano w "izolacji" do grudnia 1982 r.

 

 

    Przepisy stanu wojennego pozbawiły społeczeństwo większości praw obywatelskich. Ograniczono swobodę poruszania się. Zakazano organizowania zgromadzeń i strajków oraz rozpowszechniania jakichkolwiek wydawnictw. Telewizja i radio nadawały jeden program, a spikerzy telewizyjni występowali w mundurach wojskowych. Zawieszono działalność "Solidarności" oraz organizacji społecznych. Przerwano nauczanie w szkołach i na uczelniach wyższych. Wprowadzono ścisłą cenzurę korespondencji oraz godzinę milicyjną pomiędzy 22 a 6 rano. Zmilitaryzowano zakłady pracy oraz wprowadzono obowiązek pracy. Na ulicach i drogach pojawiły się odziały wojska i milicji.
Za "przestępstwa antypaństwowe" skazano około 2,5 tys. osób. Rada Państwa PRL 31 XII 1982 zawiesiła obowiązywanie stanu wojennego, a 22 VII 1983 go zniosła.

    Konsekwencjami nocy z 12 na 13 grudnia był wybuch oporu społecznego wobec władzy. Rozpoczęły się akcje strajkowe w wielu zakładach. W przypadku kopalni "Wujek" pociągnęło to za sobą 9 ofiar śmiertelnych. W czasie wielu manifestacji antykomunistycznych, jak i w niewyjaśnionych do tej pory okolicznościach w latach 1981-1989 padły również liczne ofiary (ok. 100 osób). Kilkuletnie zmagania ze znienawidzonym systemem kończą etap walki w 1989 r., ewoluując ku niepodległej Rzeczypospolitej.

    Witryna www.internowani.pl powstała w 2003 r., początkowo jako zbiór pamiątek z obozów internowania. Rozrastała się jednak błyskawicznie. Obecnie zawiera ona informacje o wprowadzeniu stanu wojennego, obozach internowania, twórczość obozową. Zamieszczamy na niej tez opisy obozów, relacje, dokumenty, fotografie, wykazy internowanych, etc. Dziś to unikaty. Wiele bowiem pamiątek uległo zniszczeniu.
To jedyna strona omawiająca ten temat - spełnia rolę łącznika między byłych internowanymi rozrzuconymi po całym świecie. Wiele osób odnalazło się dzięki tej witrynie. To wspaniałe, ze po 25 latach mogę porozmawiać z kolegami z lat 80.

    Strona została dołączona przez IPN do materiałów naukowo badawczych. spełnia też rolę edukacyjną wśród młodzieży - organizuję prelekcje i multimedia. Witryna cieszy się sporym zainteresowaniem, napływają do mnie materiały z całego świata. Sukcesywnie ją uzupełniamy. To benedyktyńska praca, wiele danych trzeba weryfikować.
Myślę, że warto upowszechniać ten fragment naszej burzliwej historii. Wielu z byłych internowanych juz nie żyje, ale to nie znaczy, że można zapomnieć o tych żyjących, nie z pierwszych stron gazet, lecz ludziach którzy większość życia poświecili walce o  to, by ten kraj był wolny. To dla nich istnieje ta strona, istnieje tez dla ludzi młodych, aby wiedzieli, ze ich rodzice nie walczyli na darmo. W 2006 roku obchodziliśmy 25 rocznicę wprowadzenia stanu wojennego - niech ta strona będzie dla nich pro memoria. Należy im się to.

 

 

 

    W czerwcu 2006 r. powstało Stowarzyszenie INTERNOWANI.PL o zasięgu międzynarodowym. Jego trzon stanowią ludzie młodzi – licealiści i studenci, którym leży na sercu pamięć o ludziach walczących o wolność. Stowarzyszenie skupia też szereg osób ze środowisk byłych internowanych, więźniów politycznych, jak i działających na rzecz niepodległości Polski.

 

 

Edukacja – Integracja – Pamięć, to motto, którym będziemy się kierować w naszych pracach, żywiąc nadzieję, że witryna ta przysłuży się do poznawania prawdy o najnowszej historii naszej Ojczyzny.  
 
Prowadzimy tez dwie inne witryny traktujące o tamtych latach:
 
www.solidarnosc25.xg.pl  Kronika Wielkopolska - dzieje opozycji 1976-1989 w Wielkopolsce
 
www.piotr-majchrzak.prv.pl Piotr Majchrzak - pro memoria. Strona poświęcona pamięci ucznia zabitego przez ZOMO w Poznaniu w 1982 r.
 

Krzysztof Stasiewski